Chuyển đổi số di sản bắt đầu từ đâu?

Vì sao chuyển đổi số di sản cần có lộ trình?

Nhiều bảo tàng, khu di tích và đơn vị văn hóa muốn chuyển đổi số nhưng thường bắt đầu bằng những hoạt động rời rạc như làm website, chụp ảnh hiện vật, tạo video giới thiệu hoặc lắp đặt màn hình trình chiếu. Những việc này có giá trị nhất định, nhưng nếu thiếu nền tảng dữ liệu và chiến lược tổng thể, kết quả thường khó mở rộng, khó cập nhật và khó khai thác lâu dài.

Chuyển đổi số di sản nên bắt đầu từ dữ liệu. Trước khi xây dựng bảo tàng số, tour ảo hay trải nghiệm VR/AR, đơn vị cần biết mình đang có những tài sản nào: hiện vật, tư liệu, hình ảnh, công trình, câu chuyện, tuyến tham quan, nhân vật, sự kiện, bản đồ, video, hồ sơ khoa học. Những dữ liệu này cần được chuẩn hóa, phân loại và quản lý trên một hệ thống thống nhất.

Bước tiếp theo là số hóa tài sản. Hiện vật có thể được số hóa bằng hình ảnh độ phân giải cao hoặc mô hình 3D. Công trình, không gian trưng bày, di tích và điểm đến có thể được số hóa thành Digital Twin hoặc Virtual Tour 3D. Đây là lớp dữ liệu quan trọng để phục vụ bảo tồn, nghiên cứu, trưng bày và truyền thông.

Sau khi có dữ liệu số, đơn vị cần tổ chức dữ liệu thành tài sản văn hóa số. Điều này có nghĩa là dữ liệu không chỉ được lưu trữ, mà còn được gắn ngữ cảnh, câu chuyện, chủ đề, tuyến nội dung và mục đích sử dụng. Một hiện vật 3D sẽ có giá trị hơn khi được kết nối với thuyết minh, hình ảnh tư liệu, video phục dựng, bài học giáo dục hoặc hành trình tham quan.

Cuối cùng là xây dựng trải nghiệm. Dữ liệu có thể được phân phối qua màn hình tương tác, kiosk tra cứu, cổng du lịch số, bản đồ số, tour thực tế ảo, lớp học VR hoặc nền tảng bảo tàng số. Khi đó, chuyển đổi số không chỉ phục vụ quản lý nội bộ mà còn tạo ra giá trị cho công chúng, du khách, học sinh, sinh viên và nhà nghiên cứu.

Công nghệ số TDM Việt Nam có thể đồng hành cùng các đơn vị từ khâu tư vấn lộ trình, khảo sát dữ liệu, số hóa, xây dựng nền tảng quản lý đến thiết kế trải nghiệm số hoàn chỉnh.