Công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo: Khi dữ liệu trở thành tài sản phát triển

Từ tài nguyên văn hóa đến sản phẩm sáng tạo

Nghị quyết 80-NQ/TW đặt mục tiêu phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, thị trường văn hóa, đồng thời yêu cầu hoàn thiện thể chế, phát triển dịch vụ văn hóa số gắn với cơ chế quản lý phù hợp, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Văn kiện cũng đề ra mục tiêu các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp 7% GDP vào năm 2030 và trở thành trụ cột của phát triển bền vững đến năm 2045.

Để công nghiệp văn hóa phát triển, cần có nguồn nguyên liệu sáng tạo. Nguồn nguyên liệu đó chính là dữ liệu: hình ảnh, âm thanh, tư liệu, hiện vật, hoa văn, câu chuyện lịch sử, tác phẩm nghệ thuật, di sản địa phương, không gian kiến trúc, lễ hội và tri thức cộng đồng.

Tuy nhiên, dữ liệu văn hóa chỉ trở thành tài sản khi được tổ chức đúng cách. Một bộ ảnh tư liệu nếu nằm rải rác trong ổ cứng sẽ khó khai thác. Một hiện vật nếu chỉ có thông tin giấy sẽ khó đưa vào trưng bày số. Một câu chuyện địa phương nếu chưa được biên tập thành chủ đề sẽ khó trở thành sản phẩm truyền thông, du lịch hoặc giáo dục.

Live Heritage Data Hub của Công nghệ số TDM được phát triển theo hướng kết nối, quản lý và khai thác tài sản văn hóa số. Dữ liệu có thể được phân loại theo chủ đề, tác giả, thời kỳ, không gian, loại hình, mục đích sử dụng hoặc quyền khai thác. Khi được gắn với Live Heritage Showcase, dữ liệu có thể trở thành triển lãm số, bộ sưu tập trực tuyến, nội dung tương tác hoặc sản phẩm truyền thông. Khi kết hợp với Collection 3D, hiện vật có thể trở thành mô hình 3D phục vụ giáo dục, AR/VR, trưng bày và truyền thông.

Công nghiệp văn hóa không thể chỉ dựa vào cảm hứng. Nó cần dữ liệu, bản quyền, công nghệ, nền tảng phân phối và mô hình khai thác. Đây chính là không gian mà các giải pháp công nghệ số có thể đồng hành cùng Nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng sáng tạo.