Doanh nghiệp trong phát triển văn hóa số: Từ tham gia đầu tư đến đồng sáng tạo giá trị

Phát triển văn hóa cần sự tham gia của nhiều chủ thể

Văn hóa là sự nghiệp của toàn xã hội. Bên cạnh vai trò định hướng và quản lý của Nhà nước, doanh nghiệp có thể đóng góp quan trọng thông qua công nghệ, đầu tư, sáng tạo nội dung, phát triển sản phẩm và kết nối thị trường.

Trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh, doanh nghiệp không chỉ là nhà tài trợ cho hoạt động văn hóa. Doanh nghiệp có thể trở thành đối tác đồng hành trong quá trình xây dựng dữ liệu, số hóa hiện vật, phát triển nền tảng trưng bày, tạo tour ảo, xây dựng bản đồ số, phát triển cổng thông tin du lịch và thiết kế sản phẩm văn hóa sáng tạo.

Đối với địa phương, hợp tác với doanh nghiệp công nghệ giúp rút ngắn thời gian triển khai, tiếp cận giải pháp chuyên sâu và mở rộng khả năng vận hành. Đối với bảo tàng, doanh nghiệp có thể hỗ trợ số hóa, xây dựng bảo tàng số, kiosk tương tác và hệ thống quản lý hiện vật. Đối với ngành du lịch, doanh nghiệp có thể phát triển nền tảng giúp kết nối điểm đến, dịch vụ và du khách.

Công nghệ số TDM Việt Nam là một ví dụ về doanh nghiệp công nghệ tham gia vào hệ sinh thái văn hóa số. Các giải pháp Live Heritage được thiết kế để phục vụ nhiều nhóm đối tượng: cơ quan quản lý, bảo tàng, khu di tích, trường học, doanh nghiệp du lịch, tổ chức văn hóa, gallery và nhà sáng tạo nội dung.

Khi doanh nghiệp tham gia đúng vai trò, văn hóa có thêm nguồn lực, công nghệ có thêm ý nghĩa xã hội, còn cộng đồng được thụ hưởng nhiều sản phẩm và trải nghiệm chất lượng hơn. Đây là cách tạo ra sự kết hợp giữa bảo tồn, sáng tạo và phát triển kinh tế văn hóa.

Từ góc độ triển khai, nhu cầu đặt ra thường bắt đầu từ những việc rất thực tế: dữ liệu văn hóa còn phân tán, hiện vật chưa có hồ sơ số đầy đủ, thông tin điểm đến chưa được quản lý tập trung, chương trình giáo dục di sản thiếu học liệu trực quan, hoạt động quảng bá chưa tạo được trải nghiệm đủ sâu cho người dân và du khách. Khi các nhu cầu này xuất hiện đồng thời, một giải pháp đơn lẻ thường khó tạo hiệu quả lâu dài.

Công nghệ số giúp hình thành một nền tảng mới để văn hóa được bảo tồn, quản lý và phát huy. Dữ liệu có thể được chuẩn hóa; hiện vật, công trình và không gian có thể được số hóa 3D; nội dung có thể được trình diễn bằng hình ảnh, âm thanh, video, bản đồ, tour ảo và màn hình tương tác; người dùng có thể tiếp cận thông tin qua web, ứng dụng, kiosk hoặc thiết bị di động.

Công nghệ số TDM Việt Nam tiếp cận định hướng này thông qua hệ sinh thái Live Heritage, trong đó các giải pháp phù hợp với nội dung bài viết gồm: Hệ sinh thái Live Heritage, Data Hub, Showcase, Destination, Digital Map. Các nền tảng có thể hỗ trợ cơ quan quản lý trong việc xây dựng hạ tầng dữ liệu, hỗ trợ bảo tàng và khu di tích trong bảo tồn – trưng bày, hỗ trợ trường học trong giáo dục di sản và hỗ trợ địa phương trong phát triển du lịch văn hóa.

Giá trị cuối cùng là tạo ra một hệ thống văn hóa số có khả năng vận hành thật: dữ liệu dùng được, nội dung cập nhật được, trải nghiệm mở rộng được và kết quả quản lý có thể theo dõi được. Đây là cách công nghệ đồng hành với định hướng phát triển văn hóa trong giai đoạn mới một cách thiết thực và bền vững.