Quy trình số hóa hiện vật 3D cho bảo tàng và khu di tích

Số hóa 3D cần quy trình kỹ thuật và kiểm soát dữ liệu

Để tạo ra mô hình 3D có giá trị sử dụng lâu dài, số hóa hiện vật không nên thực hiện theo cách tùy tiện. Một quy trình bài bản giúp bảo đảm dữ liệu chính xác, dễ lưu trữ, dễ tích hợp và phù hợp với mục tiêu bảo tồn hoặc trưng bày.

Bước đầu tiên là khảo sát hiện vật. Đơn vị triển khai cần đánh giá chất liệu, kích thước, độ phản chiếu, độ phức tạp bề mặt, tình trạng bảo quản và yêu cầu an toàn khi xử lý. Với hiện vật quý, quy trình cần đặc biệt thận trọng để không ảnh hưởng đến hiện trạng.

Bước thứ hai là chuẩn bị dữ liệu hồ sơ. Mô hình 3D sẽ có giá trị hơn khi đi kèm thông tin khoa học, mô tả, hình ảnh, câu chuyện, tài liệu liên quan và mục tiêu khai thác. Đây là lý do số hóa 3D nên gắn với nền tảng quản lý dữ liệu hiện vật.

Bước thứ ba là quét hoặc dựng mô hình 3D. Tùy hiện vật, đơn vị có thể sử dụng phương pháp quét 3D, chụp ảnh đa góc, dựng mô hình hoặc kết hợp nhiều kỹ thuật. Mục tiêu là ghi nhận hình khối, bề mặt, màu sắc và chi tiết đặc trưng.

Bước thứ tư là xử lý và tối ưu dữ liệu. Mô hình gốc thường có dung lượng lớn, phù hợp cho lưu trữ và nghiên cứu. Để hiển thị trên website, màn hình tương tác, AR/VR hoặc bảo tàng số, mô hình cần được tối ưu dung lượng nhưng vẫn giữ được chất lượng trải nghiệm.

Bước cuối cùng là tích hợp và khai thác. Mô hình 3D có thể đưa vào Live Heritage Showcase, Data Hub, Virtual Tour 3D, bài giảng số hoặc hệ thống trưng bày tương tác. Khi được gắn với thuyết minh, video, hình ảnh và câu chuyện, hiện vật 3D trở thành một phần của trải nghiệm di sản số.

Công nghệ số TDM Việt Nam tư vấn quy trình số hóa hiện vật 3D từ khảo sát, xử lý dữ liệu đến tích hợp vào bảo tàng số.